Il-Familji Maltin Għandhom Bżonn Aktar minn Żidiet: Pajjiż li Jaħdem Għalihom

Minn Osservatur Politiku

Il-familji Maltin għandhom bżonn l-għajnuna finanzjarja, iżda ma jistgħux jgħixu bil-benefiċċji u ż-żidiet biss. Għandhom bżonn pajjiż li jaħdem, fejn il-ħajja ta’ kuljum ma tkunx ġlieda kontinwa biex tlaħħaq mal-ispejjeż, tasal fil-ħin għax-xogħol, issib post fejn tgħix u jkollok aċċess għal servizzi pubbliċi li jaqduk meta jkollok bżonnhom.
Meta nitkellmu dwar il-benesseri tal-familji, ħafna drabi l-ewwel ħaġa li tiġi f’moħħna tkun kemm ikollhom flus fil-but. Dan huwa importanti. Il-pensjonijiet, il-benefiċċji soċjali, it-tnaqqis fit-taxxa u l-għajnuna lill-ġenituri jistgħu jagħmlu differenza reali, speċjalment għal dawk li għandhom dħul baxx jew qed iħabbtu wiċċhom ma’ spejjeż dejjem jogħlew. Kull miżura li ttejjeb il-qagħda ta’ min hu fil-bżonn għandha tiġi apprezzata.
Iżda l-politika soċjali ma tistax tieqaf hemm. Gvern ma jistax iqis il-familja bħala sempliċi numru f’baġit, u lanqas ma jista’ jkejjel il-kwalita’ tal-ħajja biss bl-ammont ta’ flus li jqassam. Il-familji għandhom bżonn ukoll ambjent li jippermettilhom jgħixu b’dinjita’, bi stabbilta’ u b’inqas ansjeta’ dwar il-futur.
Nibdew mill-akkomodazzjoni. Għal koppja żagħżugħa li trid tibda familja, il-mistoqsija mhijiex biss jekk hux se tirċievi xi għajnuna finanzjarja. Il-mistoqsija hija jekk tistax issib dar li taffordja mingħajr ma tonfoq parti kbira wisq mid-dħul tagħha fuq il-kera jew fuq is-self. Dar mhijiex sempliċement proprjeta’. Hija l-post fejn trabbi lil uliedek, fejn issib il-kwiet u fejn tibni l-futur tiegħek.
Jekk il-familji jkollhom jaħdmu dejjem aktar biex ilaħħqu mal-ispiża tal-akkomodazzjoni, ftit jibqgħalhom spazju għal tfaddil, mistrieħ u attivitajiet mat-tfal. Għalhekk, jeħtieġ politika serja li tindirizza l-aċċessibbilta’ tad-djar, tħares lejn il-ħtiġijiet reali tas-suq u toħloq aktar opportunitajiet għal akkomodazzjoni li l-familji jistgħu jħallsu għaliha.
Imbagħad hemm it-trasport. Għal ħafna ħaddiema, il-ġurnata ma tibdiex meta jaslu fuq il-post tax-xogħol, iżda ħafna qabel, meta joħorġu mid-dar biex jippruvaw jevitaw it-traffiku. U tispiċċa ħafna wara l-ħin uffiċjali tax-xogħol, meta jerġgħu jaslu lura għajjien u b’inqas ħin x’jiddedikaw lill-familja.
Dan għandu konsegwenzi li jmorru lil hinn mill-konġestjoni fit-toroq. Tfal li jkollhom inqas ħin mal-ġenituri, ġenituri li ma jsibux ħin għalihom infushom u koppji li jkollhom jagħmlu ħilithom biex iżommu bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Il-ħin huwa riżorsa li ma tistax tixtriha lura. Meta jintilef fit-traffiku, il-familja titlef parti minn ħajjitha.
Għalhekk, il-politika tat-trasport għandha titkejjel mhux biss minn kemm jinbnew toroq, iżda minn kemm in-nies jaslu aktar malajr u b’inqas stress fid-destinazzjoni tagħhom. Trasport pubbliku affidabbli, konnessjonijiet aħjar u ppjanar li jqis fejn jgħixu u jaħdmu n-nies huma parti mill-politika favur il-familja.
Is-saħħa hija prijorita’ oħra. Il-fatt li jkollna servizz tas-saħħa pubblika huwa importanti, iżda daqstant ieħor huwa importanti li n-nies ikunu jistgħu jaċċessaw il-kura meta jkollhom bżonnha. L-istennija għal appuntament, konsultazzjoni jew trattament tista’ toħloq inkwiet u diffikultajiet, speċjalment għal min għandu kundizzjoni li teħtieġ attenzjoni kontinwa.
Familja li jkollha membru marid ma teħtieġx biss għajnuna finanzjarja. Teħtieġ servizz effiċjenti, informazzjoni ċara u l-assigurazzjoni li l-kura meħtieġa mhijiex se tittardja bla bżonn. Investiment fis-saħħa għandu jwassal għal servizzi aktar aċċessibbli, ħinijiet ta’ stennija iqsar u aktar appoġġ lill-pazjenti u lil dawk li jieħdu ħsiebhom.
L-edukazzjoni wkoll għandha tkun parti minn din il-viżjoni. Il-ġenituri jridu jkunu jafu li wliedhom qed jirċievu edukazzjoni ta’ kwalita’, li l-iskejjel qed jgħinuhom jiżviluppaw il-kapaċitajiet tagħhom u li t-tfal li jiffaċċjaw diffikultajiet jingħataw l-appoġġ meħtieġ. L-edukazzjoni ma għandhiex tkun biss mezz biex wieħed isib xogħol, iżda wkoll opportunita’ biex it-tfal jiżviluppaw bħala persuni u jsiru ċittadini attivi u responsabbli.
Hemm ukoll aspett li spiss ninsew: il-ħin għall-familja. Jekk iż-żewġ ġenituri jkunu kontinwament taħt pressjoni minħabba x-xogħol, l-ispejjeż u l-vjaġġi twal, il-ħajja ssir sensiela ta’ obbligi. Il-familja ma għandhiex tkun xi ħaġa li nibqgħu nippruvaw insibu ħin għaliha wara li nlestu kollox. Għandha tkun parti ċentrali mill-mod kif nippjanaw l-ekonomija, is-servizzi u l-ambjent li ngħixu fih.
Hawnhekk tidħol ir-responsabbilta’ tal-Gvern. Il-miżuri finanzjarji huma importanti, iżda għandhom ikunu akkumpanjati minn pjan usa’ li jindirizza l-isfidi li qed jiffaċċjaw il-familji. Dan jitlob koordinazzjoni bejn l-akkomodazzjoni, it-trasport, is-saħħa, l-edukazzjoni u l-ippjanar tal-iżvilupp. Ma jagħmilx sens li politika f’qasam wieħed tagħti għajnuna, filwaqt li nuqqasijiet f’qasam ieħor ikomplu jnaqqsu l-kwalita’ tal-ħajja.
Il-mistoqsija mhijiex jekk il-Gvern għandux jgħin finanzjarjament lill-familji. Għandu, u għandu jagħmel dan b’mod ġust u sostenibbli. Il-mistoqsija hija jekk din l-għajnuna hijiex parti minn viżjoni li tagħmilha aktar faċli biex il-familji jgħixu, irabbu lil uliedhom u jħarsu lejn il-futur b’serħan il-moħħ.
Għax il-kwalita’ tal-ħajja ma titkejjilx biss bil-paga jew bil-benefiċċju li jidħol fil-kont bankarju. Titkejjel ukoll bil-ħin li nqattgħu mat-tfal tagħna, bil-faċilita’ li biha nsibu dar, bil-kura li nirċievu meta nimirdu u bil-possibbilta’ li ngħixu ħajja diċenti mingħajr pressjoni kontinwa.
Il-familji Maltin ma jridux biss aktar flus. Iridu pajjiż li jaħdem għalihom. Pajjiż fejn l-infrastruttura tlaħħaq mal-ħtiġijiet, is-servizzi pubbliċi jkunu affidabbli u l-iżvilupp ekonomiku jwassal għal titjib konkret fil-ħajja ta’ kuljum.
Għax is-suċċess ta’ pajjiż ma għandux jitkejjel biss minn kemm tikber l-ekonomija tiegħu, iżda wkoll minn kemm ikunu jistgħu jgħixu aħjar in-nies li jagħmluh dak li hu.