Għaliex Rebaħ Robert Abela?
Minn Osservatur Politiku
Mingħajr ebda dubju, waħda mill-aktar karatteristiċi interessanti tal-aħħar kampanja elettorali kienet li l-partiti politiċi ma qagħdux biss jattakkaw lil xulxin, iżda ppruvaw ukoll jikkompetu permezz ta’ viżjonijiet differenti u proposti konkreti dwar il-futur tal-pajjiż.
Dan kien aspett pożittiv ħafna għad-demokrazija Maltija.
Għal ħafna snin, il-politika f’Malta kienet wisq dominata minn polarizzazzjoni aggressiva, kontroversji kontinwi u battalji politiċi mibnija fuq attakki personali jew allegazzjonijiet. Din id-darba, għalkemm il-konfront politiku baqa’ preżenti kif huwa naturali f’kull elezzjoni, il-kampanja dehret ħafna aktar iffukata fuq kwistjonijiet konkreti li jolqtu direttament il-ħajja tan-nies.
Il-partiti ppruvaw jegħlbu lil xulxin billi jippreżentaw ideat, viżjonijiet u policies dwar temi essenzjali għall-futur ta’ Malta.
Fost dawn kien hemm l-infrastruttura tat-toroq u l-infrastruttura ġenerali tal-pajjiż, is-servizzi tas-saħħa, is-sistema edukattiva, l-ambjent, il-kostruzzjoni, il-mudell ekonomiku sostenibbli, il-problema tal-immigrazzjoni illegali, il-bidla fil-klima u fuq kollox il-kwalita’ tal-ħajja.
Dan juri li l-politika Maltija qed tibda tifhem aħjar x’inhuma l-prijoritajiet veri tal-poplu.
Għax il-verita’ hi li llum il-votant qed iħares ħafna aktar lejn il-kwalita’ tal-ħajja tiegħu milli lejn slogans astratti jew argumenti ideoloġiċi tradizzjonali. In-nies iridu jkunu jafu kif se jgħixu aħjar, kif se jlaħħqu mal-ispejjeż, kif se jsibu aktar serenita’ fil-ħajja ta’ kuljum u x’tip ta’ pajjiż se jħallu lil uliedhom.
Waħda mill-aktar temi li ddominaw il-kampanja kienet bla dubju l-infrastruttura.
Malta kibret ekonomikament b’pass mgħaġġel ħafna matul dawn l-aħħar snin, iżda ħafna nies qed iħossu li l-infrastruttura tal-pajjiż ma żammitx l-istess pass mat-tkabbir ekonomiku u demografiku.
It-traffiku sar wieħed mill-akbar sorsi ta’ stress għall-familji Maltin. Ħin twil fit-toroq qed jaffettwa l-produttivita’, il-ħajja tal-familja u anke s-saħħa mentali tan-nies. Għalhekk kien naturali li l-partiti jippruvaw joffru viżjonijiet differenti dwar trasport, toroq, mobilita’ u ppjanar urban.
L-istess jgħodd għas-saħħa.
Is-sistema tas-saħħa tibqa’ waħda mill-aktar oqsma sensittivi għall-elettorat. Għalkemm Malta għadha tgawdi servizzi tas-saħħa ta’ livell tajjeb meta mqabbla ma’ ħafna pajjiżi oħra, il-popolazzjoni qed tixjieħ u d-domanda fuq is-servizzi qed tikber kontinwament.
Il-poplu jrid assigurazzjoni li s-servizzi mediċi se jibqgħu aċċessibbli, effiċjenti u sostenibbli fit-tul. Għalhekk il-partiti kollha ppruvaw jagħmlu l-kura tas-saħħa parti ċentrali mill-messaġġ tagħhom.
L-edukazzjoni kienet ukoll tema kruċjali.
F’dinja li qed tinbidel b’veloċita’ enormi minħabba t-teknoloġija u l-ekonomija globali, il-pajjiż ma jistax jibqa’ jiddependi biss fuq mudelli antiki ta’ tagħlim. Hemm bżonn sistema edukattiva li tipprepara liż-żgħażagħ għal ekonomija moderna, kompetittiva u innovattiva.
Il-partiti fehmu li l-futur ekonomiku ta’ Malta jiddependi ħafna fuq il-ħiliet u l-kwalita’ tal-edukazzjoni li nagħtu lill-ġenerazzjonijiet futuri.
Iżda forsi waħda mill-akbar bidliet fid-diskors politiku kienet l-importanza dejjem tikber tal-ambjent u l-kwalita’ tal-ħajja.
Għal ħafna snin dawn kienu jitqiesu bħala temi sekondarji meta mqabbla mat-tkabbir ekonomiku. Illum dan inbidel.
Aktar nies qed jistaqsu x’tip ta’ pajjiż irridu nibnu. Pajjiż fejn kull spazju miftuħ jispiċċa mibni? Pajjiż fejn il-kostruzzjoni tibqa’ tiddomina kull rokna? Jew pajjiż li jsib bilanċ bejn l-iżvilupp ekonomiku u l-protezzjoni tal-ambjent? Din hija mistoqsija li bdiet tidħol ferm aktar fil-qalba tad-diskors elettorali.
Il-kostruzzjoni u l-ippjanar urban kienu wkoll taħt il-lenti. Ħafna nies iħossu li ċertu żvilupp sar b’ritmu mgħaġġel wisq u mingħajr biżżejjed sens ta’ ppjanar fit-tul. Il-poplu qed jistenna mhux biss aktar bini jew aktar investiment, iżda żvilupp aktar intelliġenti u aktar sostenibbli.
L-istess japplika għall-mudell ekonomiku tal-pajjiż.
Forsi għall-ewwel darba b’mod daqshekk ċar, il-kampanja fetħet diskussjoni vera dwar jekk Malta tistax tibqa’ tiddependi fuq mudell ekonomiku mibni primarjament fuq tkabbir fil-popolazzjoni u konsum kontinwu.
Il-kliem “sostenibbilta’”, “produttivita’” u “kwalita’ tal-ħajja” deher ħafna aktar fid-diskors politiku minn elezzjonijiet oħra.
Dan juri li hemm għarfien dejjem jikber li t-tkabbir ekonomiku waħdu mhux biżżejjed jekk ma jkunx akkumpanjat minn infrastruttura aħjar, servizzi aktar effiċjenti u kwalita’ tal-ħajja aktar b’saħħitha.
Tema oħra li baqgħet sensittiva kienet l-immigrazzjoni illegali.
Malta, minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħha, ilha snin taffaċċja sfidi relatati mal-immigrazzjoni irregolari. Għalkemm il-kwistjoni ma kinitx dominanti daqs f’ċerti elezzjonijiet Ewropej oħra, xorta waħda baqgħet tema li fuqha l-poplu jrid ċertezza u serjeta’.
Il-poplu jrid politika li tkun umana iżda wkoll u sostenibbli għall-kapaċitajiet tal-pajjiż.
Anke l-bidla fil-klima bdiet tidħol aktar fid-dibattitu politiku. Forsi mhux daqs kemm jiġri f’ċerti pajjiżi Ewropej oħra, iżda xorta kienet aktar preżenti minn qabel. Dan huwa importanti għax il-bidliet klimatiċi mhumiex xi problema astratta jew imbiegħda. Huma realta’ li se tħalli impatt dirett fuq il-ġenerazzjonijiet futuri, fuq l-ekonomija u fuq il-ħajja ta’ kuljum.
Iżda fuq kollox, il-kampanja kienet waħda fejn il-partiti ppruvaw jitkellmu ħafna aktar dwar il-kwalita’ tal-ħajja.
U forsi proprju hemmhekk tinsab l-akbar bidla fid-diskors politiku Malti.
Għal ħafna snin il-progress kien jitkejjel kważi esklussivament permezz tat-tkabbir ekonomiku u l-GDP. Illum il-poplu qed jistaqsi mistoqsijiet differenti.
Qed jistaqsi jekk il-ħajja saritx aktar stressanti. Jekk il-komunitajiet tilfux il-karattru tagħhom. Jekk iż-żgħażagħ jistgħux jaffordjaw futur stabbli. Jekk il-pajjiż għadux jagħti sens ta’ serenita’.
Dan ma jfissirx li l-ekonomija m’għadhiex importanti. Bil-maqlub. Iżda jfisser li l-poplu qed jifhem li l-progress għandu jitkejjel ukoll b’affarijiet oħra lil hinn min-numri ekonomiċi biss.
Forsi din hija waħda mill-akbar lezzjonijiet ta’ din l-elezzjoni.
Il-politika Maltija qed tibda timmatura. Il-votant qed jistenna aktar sostanza, aktar viżjoni u aktar diskussjoni dwar il-futur reali tal-pajjiż.
Naturalment, il-wegħdi u l-proposti huma ħaġa waħda. It-twettiq tagħhom huwa sfida kompletament differenti.
Issa li l-elezzjoni għaddiet, il-poplu se jibda jistenna riżultati konkreti. Għax il-veru test ta’ kull kampanja elettorali qatt ma jkun kemm kienu sbieħ il-wegħdi, iżda kemm dawk il-wegħdi jinbidlu f’politika li verament ittejjeb il-ħajja tan-nies.
Madankollu, jekk hemm aspett wieħed pożittiv li nistgħu nieħdu minn din il-kampanja, huwa proprju dan: li d-dibattitu politiku beda jdur aktar madwar ideat u viżjonijiet għall-futur.
U f’demokrazija b’saħħitha, dan huwa dejjem sinjal inkoraġġanti.