Issa li r-Riżultat hu Magħruf…
Minn Osservatur Politiku
Issa li r-riżultat elettorali ħa forma definita u qed jiġu magħrufa l-ismijiet tad-deputati li se jkunu qed jirrappreżentaw lill-poplu fil-Parlament, il-pajjiż qed jidħol f’fażi politika ġdida. Wara ġimgħat twal ta’ kampanja elettorali intensa, mimlija konfronti, wegħdi u kompetizzjoni politika, wasal il-mument fejn il-politika għandha tibdel il-pass tagħha.
Il-kampanja spiċċat. Il-votanti tkellmu. U issa jibda l-obbligu veru ta’ dawk eletti biex jaqdu lill-pajjiż kollu.
Meta deputat jieħu l-ġurament tiegħu fil-Parlament, ma jkunx qed jagħmel sempliċement formalita’ kostituzzjonali. Dak il-ġurament għandu tifsira ferm akbar. Huwa impenn solenni lejn il-poplu kollu — lejn kull Malti u Għawdxi, ikun xi jkun il-kulur politiku tiegħu.
Din hija waħda mill-aktar veritajiet importanti li kultant tintilef fil-ħeġġa tal-politika partiġġjana. F’kampanja elettorali, il-partiti inevitabbilment jiffokaw fuq id-differenzi tagħhom u jippruvaw jimmobilizzaw lill-bażi tagħhom. Iżda wara l-elezzjoni, deputat ma jibqax jirrappreżenta biss lil dawk li vvutawlu. Jibda jirrappreżenta lil pajjiż sħiħ.
Dan huwa prinċipju fundamentali tad-demokrazija parlamentari. Il-Parlament għandu jkun il-post fejn il-vuċi tan-nazzjon kollha tkun rappreżentata, mhux biss il-vuċi tal-partit fil-Gvern jew tal-partit fl-Oppożizzjoni.
Naturalment, il-politika dejjem se tibqa’ kompetizzjoni ta’ ideat u viżjonijiet differenti. Dan huwa b’saħħtu u meħtieġ f’demokrazija. Pajjiż għandu bżonn Oppożizzjoni b’saħħitha daqs kemm għandu bżonn Gvern stabbli. Iżda hemm differenza kbira bejn dibattitu politiku serju u mentalita’ ta’ firda permanenti.
Forsi wieħed mill-akbar sfidi għall-politiċi ġodda u għal dawk li ġew eletti mill-ġdid huwa proprju kif jagħmlu din it-tranżizzjoni mill-kampanja għall-governanza jew għall-ħidma parlamentari responsabbli. Għax il-politika ma tistax tibqa’ kampanja elettorali kontinwa.
Il-poplu jistenna aktar minn slogans jew argumenti partiġġjani. Jistenna serjeta’, maturita’ u sens ta’ responsabilita’ lejn il-pajjiż kollu.
Il-fiduċja li l-elettorat jagħti lil deputat hija waħda kbira ħafna. Kull vot jirrappreżenta aspettattiva. Xi ħadd li jemmen li l-vuċi tiegħu se tkun mismugħa. Xi ħadd li jistenna li l-problemi tiegħu jiġu rappreżentati fil-Parlament.
Iżda l-verita’ hi li ħafna drabi ċ-ċittadini ma jimpurtahomx biss mill-politika astratta jew mill-ġlied bejn il-partiti. Huma jridu jaraw riżultati konkreti fil-ħajja tagħhom ta’ kuljum. Iridu jaraw politika li tindirizza l-isfidi reali li qed jiffaċċjaw.
Il-familji qed jistennew soluzzjonijiet għall-għoli tal-ħajja. Iż-żgħażagħ qed jistennew aktar opportunitajiet u futur aktar stabbli. In-negozji jridu aktar ċertezza ekonomika. Il-ħaddiema jridu kwalita’ ta’ ħajja aħjar. L-anzjani jridu serħan il-moħħ.
Dawn huma sfidi li ma jagħmlux differenza bejn Laburist jew Nazzjonalist. Jolqtu lill-pajjiż kollu.
Għalhekk id-deputati l-ġodda għandhom quddiemhom responsabbilta’ importanti ħafna. Mhux biss li jiddefendu l-pożizzjoni tal-partit tagħhom, iżda wkoll li jkunu kapaċi jisimgħu, jifhmu u jirrappreżentaw lill-komunitajiet kollha tagħhom.
Il-Parlament għandu jkun post ta’ diskussjoni serja u rispett reċiproku. F’dawn l-aħħar snin rajna ħafna drabi klima politika tossika, argumenti kontinwi u livell ta’ polarizzazzjoni li kultant jagħmel ħsara lill-fiduċja pubblika fil-politika nnifisha.
Dan huwa perikoluż għal kull demokrazija. Għax meta n-nies jibdew jitilfu l-fiduċja fl-istituzzjonijiet politiċi, jikber id-distakk bejn il-politika u ċ-ċittadin ordinarju.
Forsi għalhekk illum aktar minn qatt qabel hemm bżonn politiċi li jifhmu li r-rwol tagħhom mhuwiex biss li jitkellmu għall-partit tagħhom, iżda li jaqdu lill-pajjiż kollu b’dinjita’ u b’sens ta’ servizz pubbliku.
Dan japplika kemm għall-membri tal-Gvern kif ukoll għall-Oppożizzjoni. Il-pajjiż għandu bżonn aktar kultura ta’ koperazzjoni fuq kwistjonijiet nazzjonali importanti. Mhux kull suġġett għandu jinbidel f’battalja partiġġjana.
Hemm oqsma fejn Malta għandha bżonn viżjoni fit-tul u ċertu kunsens nazzjonali. L-edukazzjoni, l-ambjent, l-infrastruttura, il-kura tas-saħħa, il-pensjonijiet u l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli huma kollha temi li jeħtieġu ħsieb li jmur lil hinn minn leġiżlatura waħda.
Deputati ġodda għandhom ukoll opportunita’ importanti biex ibiddlu l-mod kif in-nies iħarsu lejn il-politika. Il-poplu japprezza l-awtentiċita’, il-konsistenza u l-onesta’ ħafna aktar milli ħafna drabi jaħsbu l-politiċi nfushom.
Meta deputat ikun viċin tan-nies, jisma’ lill-komunita’ tiegħu u jitkellem b’mod ġenwin dwar il-problemi tagħhom, il-fiduċja pubblika tikber. Min-naħa l-oħra, meta l-politika tidher imbiegħda mir-realtajiet tan-nies, jiżdied iċ-ċiniżmu.
F’dan il-kuntest, il-ġurament parlamentari għandu jitqies bħala aktar minn simbolu. Għandu jkun tfakkira kontinwa tad-dmir lejn il-pajjiż kollu.
Il-poplu ma jeleġġix deputati biex ikunu biss protagonisti fuq il-midja soċjali jew fuq programmi politiċi. Jeleġġihom biex jaħdmu, biex jissieltu għall-ġid komuni u biex jieħdu deċiżjonijiet diffiċli meta jkun hemm bżonn.
Il-ħames snin li ġejjin mhux se jkunu faċli. Malta għandha sfidi ekonomiċi, soċjali u ambjentali serji quddiemha. Il-pajjiż għandu bżonn stabbilta’, serjeta’ u sens ta’ direzzjoni.
Dan ifisser ukoll li d-deputati għandhom ikunu kapaċi jgħollu l-livell tad-diskors politiku. Inqas storbju u aktar sustanza. Inqas attakki personali u aktar ideat konkreti. Inqas kalkolu politiku immedjat u aktar ħsieb fit-tul.
Irridu naraw li l-Parlament jkun riflessjoni tal-aħjar valuri demokratiċi tal-pajjiż. Post fejn ikun hemm dibattitu qawwi iżda rispettat. Fejn ikun hemm differenzi iżda wkoll sens ta’ responsabilita’ komuni lejn Malta.
Issa li qed jiġu magħrufa l-ismijiet tad-deputati l-ġodda, il-poplu għandu kull dritt jistenna dan minnhom. Jistenna li jżommu l-kelma tagħhom. Jistenna li jaħdmu b’umilta’ u serjeta’. U fuq kollox, jistenna li jiftakru li l-mandat tagħhom huwa wieħed lejn kull Malti u Għawdxi, mingħajr differenza u mingħajr kulur politiku.