Issa li Għaddiet l-Elezzjoni, Malta Tibqa’ Tagħna Lkoll

Minn Osservatur Politiku

L-elezzjoni issa għaddiet. Il-poplu tkellem, ittieħdet id-deċiżjoni demokratika u pajjiżna qed jidħol f’kapitlu politiku ġdid. F’mumenti bħal dawn, huwa naturali li jkun hemm min jiċċelebra u oħrajn li jħossu diżappuntati. Hija parti minn kull sistema demokratika. Iżda wara l-emozzjonijiet tal-kampanja u tar-riżultat, tibqa’ realta’ ferm akbar minn kull rebħa jew telfa politika: Malta għandha bżonn l-għaqda.

Il-pajjiż għandu sfidi serji quddiemu li ma jistgħux jiġu affrontati b’mentalita’ ta’ diviżjoni permanenti jew konfront kontinwu. Il-futur ta’ Malta mhux se jiddependi biss fuq il-partit fil-Gvern jew fuq il-mexxej tal-mument, iżda fuq kemm bħala poplu nkunu kapaċi naħdmu flimkien biex niffaċċjaw ir-realtajiet li ġejjin.

Kampanja elettorali inevitabbilment toħloq tensjoni. Il-partiti jippruvaw jiddistingwu lilhom infushom minn xulxin, il-konfront politiku jissaħħaħ u ħafna drabi l-lingwaġġ isir aktar aggressiv. Dan kollu huwa parti mid-dinamika tal-elezzjoni. Iżda demokrazija matura titkejjel mhux biss minn kif isiru l-elezzjonijiet, iżda wkoll minn kif pajjiż jirnexxilu jerġa’ jingħaqad wara li jgħaddi l-vot.

F’Malta, il-politika dejjem kellha dimensjoni emozzjonali qawwija ħafna. Għal ħafna nies, il-partit politiku huwa parti mill-identita’ tagħhom stess. Din il-passjoni għandha aspetti pożittivi għax turi kemm il-poplu Malti jieħu l-politika bis-serjetà. Madankollu, kultant il-partiġġjaniżmu jista’ jmur wisq ’il bogħod u joħloq klima ta’ firda li tagħmilha aktar diffiċli biex il-pajjiż jimxi ’l quddiem bħala komunita’ waħda.

Illum aktar minn qatt qabel għandna bżonn nifhmu li wara l-elezzjoni hemm realta’ waħda komuni għal kulħadd. Il-problemi u l-isfidi tal-pajjiż jolqtu lil kulħadd, ikun xi jkun il-kulur politiku tiegħu. Il-għoli tal-ħajja ma jagħmilx differenza bejn Laburist u Nazzjonalist. Il-problemi tat-traffiku, il-pressjoni fuq l-infrastruttura, il-prezzijiet tad-djar, il-kwalita’ tal-ħajja u l-isfidi ekonomiċi jolqtu lis-soċjeta’ kollha.

Għalhekk il-pajjiż għandu bżonn aktar kultura ta’ koperazzjoni u inqas mentalita’ ta’ konfront permanenti. Dan ma jfissirx li m’għandux ikun hemm Oppożizzjoni b’saħħitha jew dibattitu politiku robust. Bil-maqlub, demokrazija b’saħħitha teħtieġ diskussjoni u kritika kostruttiva. Iżda hemm differenza kbira bejn oppożizzjoni responsabbli u kultura politika mibnija biss fuq il-ġlied kontinwu.

Il-ħames snin li ġejjin jistgħu jkunu fost l-aktar snin delikati għal Malta f’diversi oqsma. L-ekonomija internazzjonali għadha qed tiffaċċja inċertezzi kbar. L-Ewropa kollha qed tħoss il-pressjoni tal-għoli tal-ħajja, ir-rati tal-imgħax u l-kompetizzjoni ekonomika globali. Fl-istess ħin, Malta għandha sfidi interni relatati mal-infrastruttura, l-ambjent, il-popolazzjoni u s-sostenibbilta’ ekonomika tagħha.

Dawn huma problemi li ma jistgħux jiġu solvuti b’slogans jew b’mentalita’ ta’ “aħna kontra huma”. Jeħtieġ serjeta’, viżjoni fit-tul u ċertu sens ta’ maturita’ nazzjonali.
Forsi wieħed mill-akbar riskji għall-pajjiż huwa li nibqgħu maqbuda f’kampanja elettorali permanenti. Illum, bil-midja soċjali u l-komunikazzjoni kontinwa, il-politika qatt ma tieqaf kompletament. Kull kwistjoni tinbidel immedjatament f’argument partiġġjan. Kull diskussjoni ssir battalja bejn żewġ naħat.

Dan jista’ jkun tossiku għal soċjeta’ żgħira bħal tagħna. Għax meta l-politika ssir wisq polarizzata, jispiċċa jonqos l-ispazju għal kompromess, għal diskussjoni serja u għal sens ta’ għan nazzjonali komuni.

Malta għandha bżonn tmur lil hinn minn din il-mentalita’. Għandna bżonn nifhmu li l-futur tal-pajjiż ma jistax jinbena biss minn partit wieħed jew minn Gvern wieħed. Is-suċċess ta’ Malta dejjem kien jiddependi fuq il-ħila tal-poplu tagħha li jadatta, jaħdem u jiffaċċja l-isfidi flimkien.

Dan jgħodd ukoll għall-ekonomija. Negozji, ħaddiema, żgħażagħ, familji u istituzzjonijiet kollha għandhom rwol x’jagħtu biex il-pajjiż jibqa’ miexi ’l quddiem. L-ebda Gvern ma jista’ jagħmel kollox waħdu. Il-progress dejjem jiġi meta jkun hemm sens ta’ responsabbilta’ kollettiva.

Żgħażagħ Maltin illum qed iħarsu lejn il-futur b’ċertu inċertezza. Ħafna qed jistaqsu jekk humiex se jkunu jistgħu jixtru dar, jibnu familja jew igawdu kwalita’ ta’ ħajja aħjar. Dawn huma mistoqsijiet leġittimi li għandhom bżonn risposti serji.

Iżda biex jingħataw dawn ir-risposti, il-pajjiż għandu bżonn klima aktar kostruttiva u inqas tossika. Għax meta kollox jinbidel f’argument politiku, isir aktar diffiċli biex jittieħdu deċiżjonijiet fit-tul li jkunu fl-interess tal-pajjiż kollu.

L-għaqda nazzjonali ma tfissirx li kulħadd għandu jaqbel fuq kollox. Dan ikun impossibbli u mhux mixtieq f’demokrazija. Iżda tfisser li minkejja d-differenzi politiċi tagħna, nibqgħu naraw lil xulxin bħala parti mill-istess komunita’ nazzjonali.

Tfisser ukoll li wara elezzjoni rridu nkunu kapaċi nimxu ’l quddiem mingħajr mibegħda jew firda bla bżonn. Il-politika għandha tkun kompetizzjoni ta’ ideat, mhux ġlied personali jew tribali.

Hawnhekk il-mexxejja politiċi għandhom responsabbilta’ enormi. Il-mod kif jitkellmu wara elezzjoni jista’ jew jgħin biex il-pajjiż jingħaqad, jew ikompli jkabbar il-firda. Il-kliem għandu piż. U fi żmien fejn il-midja soċjali tkompli tkabbar kull tensjoni, il-bżonn ta’ moderazzjoni u sens ta’ responsabbilta’ huwa akbar minn qatt qabel.

Iżda r-responsabbilta’ mhijiex biss tal-politiċi. Hija ta’ kulħadd. Taċ-ċittadini, tal-midja u tas-soċjeta’ kollha. Għandna bżonn nitgħallmu niddiskutu mingħajr ma niddemonizzaw lil min jaħsibha differenti minna. Għandna bżonn aktar rispett u inqas rabja permanenti.

Malta tibqa’ pajjiż żgħir. Ngħixu flimkien, naħdmu flimkien u naqsmu l-istess spazju kuljum. Il-futur tagħna huwa marbut flimkien, irridu jew le.

Għalhekk, issa li għaddiet il-ġurnata tal-elezzjoni, wasal iż-żmien li l-pajjiż jibda jħares ’il quddiem. Hemm ħafna xogħol xi jsir. Hemm sfidi ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jeħtieġu attenzjoni immedjata. U biex niffaċċjawhom b’suċċess, Malta għandha bżonn aktar għaqda milli firda.

Il-pajjiż jibqa’ tagħna lkoll. U huwa biss jekk kulħadd jagħmel l-almu tiegħu, b’sens ta’ responsabbilta’ u rispett reċiproku, li nistgħu nibnu futur aktar stabbli u sostenibbli għall-ġenerazzjonijiet li ġejjin.