Clifton Grima Għandu Raġun Jgħid li l-Agreement bejn ARUC u l-MFA Juri Nuqqas ta’ Ħsieb
Minn Osservatur Politiku
F’soċjeta’ moderna fejn l-isport u l-edukazzjoni huma meqjusa bħala pilastri importanti tal-iżvilupp soċjali, il-mod kif istituzzjonijiet pubbliċi jew regolatorji jagħżlu li jinvestu r-riżorsi tagħhom għandu importanza kbira. Dan jgħodd b’mod partikolari meta dawn l-istituzzjonijiet ikunu marbuta ma’ setturi sensittivi jew regolati, fejn il-fiduċja pubblika hija essenzjali.
F’dan il-kuntest, id-deċiżjoni tal-Awtorita’ dwar l-Użu Responsabbli tal-Kannabis (ARUC) li tidħol f’arranġamenti ta’ sponsorship ma’ nurseries sportivi qajmet diskussjoni leġittima u neċessarja. Mhux għax il-kontribut lejn l-isport huwa xi ħaġa ħażina fih innifsu, iżda għax tqajjem mistoqsijiet serji dwar il-prijoritajiet, il-messaġġ li qed jintbagħat u l-ġudizzju wara dawn id-deċiżjonijiet.
L-ewwel nett, irridu nifhmu x’inhu r-rwol tal-ARUC. Din hija awtorita’ li twaqqfet biex tirregola u tissorvelja l-użu responsabbli tal-kannabis, filwaqt li tippromwovi edukazzjoni, prevenzjoni u għarfien dwar ir-riskji assoċjati. Ir-responsabbilta’ tagħha mhijiex biss regolatorja, iżda wkoll morali u edukattiva.
Għalhekk, kull azzjoni li tieħu għandha tkun konsistenti ma’ dan il-mandat. Meta istituzzjoni bħal din tiddeċiedi li tassoċja isimha ma’ ambjenti fejn jinġabru tfal u żgħażagħ, bħal nurseries sportivi, il-mistoqsija immedjata li tqum hija waħda ta’ sens u proporzjon: dan huwa l-aħjar mod biex jintlaħaq l-għan tagħha?
L-isport huwa, bla dubju, spazju pożittiv. Huwa ambjent li jippromwovi dixxiplina, saħħa u valuri tajbin. Iżda proprju għalhekk, għandu jiġi protett minn kull forma ta’ ambigwita’ jew messaġġ li jista’ jkun interpretat ħażin.
Meta awtorita’ marbuta ma’ sustanza li għadha sensittiva u kontroversjali tidħol f’dan l-ispazju permezz ta’ sponsorship, anke jekk indirettament, hemm riskju li tinħoloq konfużjoni dwar il-limiti u l-messaġġi li rridu nwasslu liż-żgħażagħ.
Dan ma jfissirx li l-ARUC ma għandhiex tinvesti f’inizjattivi soċjali. Għall-kuntrarju, għandha tagħmel dan. Imma l-għażla ta’ fejn u kif tagħmel dan hija kruċjali.
Hemm ħafna oqsma oħra fejn il-kontribut tagħha seta’ kien aktar allinjat mal-missjoni tagħha. Pereżempju, kampanji edukattivi fil-iskejjel sekondarji, programmi ta’ appoġġ għall-ġenituri, inizjattivi ta’ prevenzjoni fil-komunita’ jew investiment fir-riċerka dwar l-effetti soċjali u tas-saħħa relatati mal-użu tal-kannabis.
Dawn huma oqsma fejn il-preżenza tal-ARUC mhux biss tkun ġustifikata, iżda meħtieġa.
Il-kwistjoni hawnhekk mhijiex waħda ta’ intenzjoni, iżda ta’ ġudizzju. Nistgħu nassumu li l-għan wara dawn is-sponsorships kien li jinħolqu rabtiet mal-komunita’ u li jissaħħaħ l-għarfien. Iżda l-politika pubblika ma tiġix evalwata biss fuq l-intenzjonijiet, iżda fuq l-impatt u l-perċezzjoni tagħha.
U l-perċezzjoni hija importanti ħafna.
F’pajjiż żgħir bħal Malta, fejn kulħadd jaf lil kulħadd u fejn il-messaġġi jaslu malajr, id-deċiżjonijiet tal-istituzzjonijiet jiġu analizzati u interpretati b’mod immedjat. Meta dawn id-deċiżjonijiet jidhru li jmorru kontra sens komuni jew kontra aspettattivi soċjali, il-fiduċja tista’ titħawwad.
Hawnhekk tidħol il-ħtieġa ta’ sensittivita’ akbar fil-mod kif jittieħdu dawn id-deċiżjonijiet.
L-istituzzjonijiet pubbliċi għandhom joperaw mhux biss skont il-liġi, iżda wkoll skont aspettattivi etiċi u soċjali. Dan ifisser li għandhom jantiċipaw kif l-azzjonijiet tagħhom se jiġu interpretati u li jevitaw sitwazzjonijiet fejn jista’ jinħoloq dubju jew konfużjoni.
Il-każ tal-ARUC għandu jitqies bħala opportunita’ għal riflessjoni usa’ dwar kif jiġu stabbiliti l-prijoritajiet u kif jiġu allokati r-riżorsi.
F’kull istituzzjoni, hemm limitu ta’ fondi u kapaċita’. Għalhekk, kull deċiżjoni dwar fejn jinvestu dawn ir-riżorsi għandha tkun ibbażata fuq impatt massimu u allinjament ċar mal-missjoni.
Meta dan l-allinjament jonqos, anke inizjattivi li jkunu pożittivi fihom infushom jistgħu jidhru problematiċi.
Dan japplika mhux biss għall-ARUC, iżda għal kull entita’ pubblika. Il-governanza tajba teħtieġ ċarezza, konsistenza u sens ta’ proporzjon.
Barra minn hekk, huwa importanti li jkun hemm trasparenza sħiħa dwar dawn id-deċiżjonijiet. Il-pubbliku għandu dritt ikun jaf kif u għaliex qed jintefqu l-fondi, u x’kienu l-kriterji li wasslu għal dawn l-għażliet.
Diskussjoni pubblika miftuħa u informata hija sinjal ta’ demokrazija b’saħħitha. Mhijiex xi ħaġa li għandha tiġi evitata, iżda xi ħaġa li għandha tiġi mħeġġa.
Il-mistoqsija li rridu nistaqsu mhijiex biss jekk dawn is-sponsorships kinux tajbin jew ħżiena. Il-mistoqsija hija x’tip ta’ approċċ irridu naraw mill-istituzzjonijiet tagħna.
Irridu istituzzjonijiet li jaġixxu b’kawtela u b’għaqal, li jqisu mhux biss x’inhu possibbli iżda wkoll x’inhu xieraq. Irridu deċiżjonijiet li jsaħħu l-fiduċja pubblika, mhux li jqajmu dubji.
L-ARUC għandha rwol importanti fis-soċjeta’ Maltija. Il-mod kif teżerċita dan ir-rwol se jiddetermina kemm tkun effettiva u kemm tkun rispettata.
Din id-deċiżjoni dwar sponsorship tista’ tkun pass żbaljat, iżda tista’ wkoll tkun lezzjoni. Lezzjoni dwar kemm huwa importanti li l-politika pubblika tkun ibbażata fuq prinċipji ċari, sensittivita’ soċjali u għarfien tal-impatt usa’.
Għax fl-aħħar mill-aħħar, mhux kull investiment huwa biss kwistjoni ta’ flus. Huwa wkoll kwistjoni ta’ valuri u ta’ direzzjoni.
Għalhekk, għal dawn huma affarijiet kollha, għandu raġun il-Ministru tal-Edukazzjoni li jgħid li dan l-agreement bejn ARUC u MFA Football juri nuqqas ta’ ħsieb – lack of foresight – għaliex f’dan il-qasam ma jistgħux jiġu kompromessi.