Il-Bilanċ fil-Ħajja tax-Xogħol u l-Familja

Minn Osservatur Politiku

Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja ilu jissemma għal snin sħaħ fid-diskors politiku u soċjali. Jintuża f’diskorsi uffiċjali, f’dokumenti strateġiċi u f’kampanji pubbliċi. Iżda għal ħafna familji Maltin, dan il-kunċett għadu aktar aspirazzjoni milli realta’. Meta l-ħin mal-familja jsir sekondarju u l-għejja ssir normali, inkunu qed nitilfu xi ħaġa fundamentali: il-benesseri tan-nies u s-saħħa tas-soċjeta’ tagħna.

Ir-realta’ ta’ kuljum għal ħafna ħaddiema hija waħda ta’ ġranet twal, pressjoni kontinwa u diffikulta biex wieħed isib ħin ta’ kwalita’ mal-familja. Ħafna ġenituri jsibu ruħhom jaħdmu sigħat twal, jew jaqbżu minn xogħol għal ieħor, biex ilaħħqu mal-għoli tal-ħajja. F’dan il-kuntest, il-ħin mal-ulied, mal-partner jew mal-ġenituri anzjani jsir limitat u, kultant, imbuttat għall-aħħar tal-lista tal-prijoritajiet.

Din is-sitwazzjoni għandha konsegwenzi profondi. Il-familja hija l-pedament tas-soċjeta’, u meta dan il-pedament jiddgħajjef, l-effetti jinħassu fuq diversi livelli. Ulied li jqattgħu inqas ħin mal-ġenituri jistgħu jħossu nuqqas ta’ attenzjoni u stabbilta’ emozzjonali. Ġenituri, min-naħa tagħhom, jgħixu b’sens kontinwu ta’ ħtija u stress, jippruvaw jibbilanċjaw responsabiltajiet professjonali ma’ dawk familjari f’sistema li ftit li xejn tagħtihom nifs.

L-għejja kronika saret kważi normali. Ħafna jqisuha bħala parti inevitabbli mill-ħajja moderna, sinjal ta’ produttivita’ u impenn. Iżda soċjeta’ li tinnormalizza l-għejja qiegħda, fil-fatt, tinnormalizza t-telf tal-benesseri. Stress kontinwu, nuqqas ta’ mistrieħ u pressjoni kostanti jistgħu jwasslu għal problemi serji ta’ saħħa mentali u fiżika, li eventwalment ikollhom impatt ukoll fuq il-produttivita’ u l-ekonomija.

Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja mhuwiex biss kwistjoni personali, iżda wkoll waħda ta’ politika pubblika. Deċiżjonijiet dwar il-ħin tax-xogħol, il-flessibbilta’, il-leave tal-ġenituri u l-appoġġ lill-familji għandhom rwol kruċjali biex jinħoloq ambjent li jippermetti lin-nies jgħixu ħajja aktar bilanċjata. Meta dawn id-deċiżjonijiet ikunu nieqsa jew frammentati, ir-responsabbilta’ kollha titqiegħed fuq l-individwu, li ħafna drabi ma jkollux il-mezzi biex ilaħħaq.

Hemm ukoll dimensjoni kulturali li ma tistax tiġi injorata. F’ċertu setturi, għad hemm mentalita’ li tkejjel il-valur ta’ ħaddiem bis-sigħat li jqatta’ fuq il-post tax-xogħol, aktar milli bir-riżultati jew il-kwalita’ tax-xogħol tiegħu. Din il-mentalita’ tagħmel ħsara mhux biss lill-ħaddiema, iżda wkoll lill-organizzazzjonijiet infushom, għax twassal għal burnout, turnover għoli u telf ta’ talent.

Teknoloġija li suppost kellha tagħmel il-ħajja aktar faċli, f’ħafna każijiet qed iċċajpar il-fruntieri bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Emails, messaġġi u telefonati barra l-ħin tax-xogħol saru kważi mistennija. Dan ifisser li ħafna nies qatt ma jitfu kompletament mix-xogħol, u b’hekk il-ħin mal-familja jiġi mfixkel minn pressjonijiet professjonali kontinwi.

Bilanċ reali jitlob bidla fl-approċċ. Jeħtieġ li nirrikonoxxu li l-benesseri tal-ħaddiema mhuwiex lussu, iżda investiment. Ħaddiema li għandhom ħin għall-familja, għall-mistrieħ u għall-iżvilupp personali huma aktar motivati, aktar produttivi u aktar leali. Soċjeta’ li tappoġġja dan il-bilanċ tkun qed tinvesti f’ġenerazzjonijiet aktar stabbli u b’saħħithom.

Hemm bżonn ukoll li l-familja terġa’ titqiegħed fiċ-ċentru tad-deċiżjonijiet. Politika li tippromwovi flessibbilta’ reali, xogħol remot fejn possibbli, u appoġġ lill-ġenituri m’għandhiex titqies bħala konċessjoni, iżda bħala parti minn viżjoni moderna tas-soċjeta’. Dan huwa partikolarment importanti f’pajjiż żgħir fejn ir-relazzjonijiet familjari u komunitarji dejjem kienu pilastru soċjali.

Fl-aħħar mill-aħħar, il-mistoqsija li rridu nistaqsu hija waħda sempliċi iżda profonda: x’tip ta’ soċjeta’ rridu nkunu? Waħda li tkejjel is-suċċess biss bil-produzzjoni u t-tkabbir, jew waħda li tagħti valur reali lill-ħin, lir-relazzjonijiet u lill-benesseri tan-nies? Jekk inħallu l-ħin mal-familja jsir sekondarju u l-għejja ssir normali, inkunu qed nitilfu mhux biss bilanċ, iżda parti essenzjali minn dak li jagħmilna umani.

Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja m’għandux jibqa’ biss kliem sabiħ. Għandu jsir prijorita’ reali, riflessa fil-politika, fil-postijiet tax-xogħol u fil-kultura tagħna. Għax soċjeta’ li ma tagħtix spazju għall-familja u għall-mistrieħ hija soċjeta’ li, bil-mod il-mod, qed tagħmel ħsara lilha nnifisha.