Min Qed Jgħid is-Sewwa?

Minn osservatur politiku

Kienu jgħidu erba’ mitt miljun. Issa jgħidu disa’ mitt miljun. U bejn dawn iċ-ċifri, hemm pajjiż kollu mħawwad bejn l-għadd tan-numri u l-għadd ta’ qalb in-nies.

L-istorja tal-isptarijiet Maltin ma baqgħetx biss storja ta’ negozju li falla jew ftehim li sfaxxa. Saret xbieha ta’ kif il-poter, il-flus u s-servizz pubbliku jistgħu jitħalltu b’mod li jħalli t-togħma morra tal-ġenn u l-għama. F’pajjiż żgħir bħalma hu tagħna, kull miljun jinstema’ daqs bomb, imma l-ħoss tiegħu jinstema’ saħansitra iktar meta jkun imtaqqal bil-ġlieda għall-verità.

Meta l-Oppożizzjoni kienet tgħid li nħlew €400 miljun, il-poplu ħass il-piż tal-ħela fuq spallejh. Il-ħsara ma kinitx biss fil-kontijiet tal-istat, imma fil-fiduċja li n-nies għandhom fil-ħidma ta’ dawk li jmexxu. Imbagħad, f’daqqa waħda, ġiet id-deċiżjoni tal-arbitraġġ. U din semmiet figuri oħra, issa kważi €900 miljun ta’ ‘benefiċċji’. U bħalma jiġri f’kull storja fejn il-verità tkun mgħottija biċ-ċpar, kulħadd beda jistaqsi imma min għandu raġun? Min qed jgħid il-verità, u min qed jagħti l-verżjoni tiegħu biss?

Forsi l-verità tinsab bejn it-tnejn. Forsi tinsab imfarrka taħt il-piż ta’ dokumenti legali, paragrafi ta’ arbitraġġ, u sentenzi mimlija kliem kbir. Imma għalina, in-nies ta’ kuljum, il-kwistjoni tibqa’ waħda sempliċi, kienx ġust dak li ġara? Kienx ta’ ġid għall-pajjiż, jew kien falliment imlibbes b’termini kummerċjali?

Il-figura ta’ €400 miljun kienet simbolu ta’ telf, ta’ diżillużjoni. Il-figura ta’ €900 miljun issa qed tintuża biex tgħidilna li kollox ma kienx daqshekk ħażin. Imma bejn dawn iż-żewġ numri hemm ħafna aktar minn kalkoli. Hemm snin ta’ ħidma nieqsa, ta’ deċiżjonijiet moħbija, u ta’ nies li ppruvaw iġibu profitt minn dak li suppost kien servizz għall-bniedem.

L-arbitraġġ qal li Malta kellha ‘benefiċċji’ ta’ kważi biljun ewro. Imma x’inhuma dawn il-benefiċċji? Il-poplu ma ra l-ebda sptar ġdid, ma semax b’xi tisħieħ ta’ servizzi ġodda li jbiddlulu ħajtu. Il-benefiċċju forsi kien fuq karta, mhux fil-wisa’ tal-isptar jew fl-idejn tat-tabib li qed jiġġieled biex isib sodda għall-pazjent tiegħu.

Din hi l-verità li tinkwieta lil ħafna Maltin u Għawdxin li t-termini tekniċi u legali jistgħu jixbħu rebħa, imma fil-ħajja ta’ kuljum, il-pajjiż jibqa’ jħoss it-telfa.

U jekk il-Gvern illum iħossu rebbieħ għax ma kellux iħallas il-€148 miljun li talab Steward, il-poplu xorta jħossu mitluf. Għax ir-rebħ mhux fil-figuri, imma fil-ġustizzja. U s’issa, il-ġustizzja għadha ma ġietx sħiħa.

Għaliex il-verità sħiħa għadha ma dehritx. L-arbitraġġ għadu magħluq, id-dettalji għadhom moħbija, u l-rapporti jinħarġu bil-kwiet, bħallikieku l-ġustizzja kienet xi ħaġa li għandna niżnuha bil-gramma u mhux bil-prinċipju.

Il-poplu jixraqlu trasparenza, mhux retorika. Jixraqlu verità, mhux numri li jinqraw kif jaqbel lil min qed jiddetta r-rakkont. Għax fl-aħħar mill-aħħar, kull ċenteżmu minn dawk il-miljuni ħareġ minn idejn in-nies, minn pensjonant li jixtri l-mediċini, minn ġenitur li jħallas it-taxxa, minn ħaddiem li jħallas bil-għaraq ta’ ġbinu.

Din hija l-verità li lanqas arbitraġġ, lanqas qorti, u lanqas gvern ma jista’ jċajpar, jiġifieri li l-flus tal-poplu għandhom ikunu sagrament, mhux skambju.

U forsi hemm lezzjoni f’dan kollu. Forsi wasal iż-żmien li l-kontabilità tal-pajjiż ma tkunx biss tal-flus, imma tal-kuxjenza. Li meta xi ħadd jitkellem fuq ‘benefiċċji’, aħna nistaqsu għal min? Għax il-benefiċċju tal-pajjiż għandu jitkejjel mhux bil-miljuni, imma bil-fiduċja li jibqa’ jkollu fil-ġustizzja, fil-politika, u f’ruħu stess.

U hekk, bejn l-erba’ mitt miljun u d-disa’ mitt miljun, forsi hemm figura waħda biss li tassew tgħodd, il-valur tal-verità. U dik, s’issa, għadha nieqsa.